Η ΑΘΕΪΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΕΤΗ

ΠΡΟΣΟΧΗ
Δεν αποτρέπω κανέναν να δημοσιεύσει την ανάρτηση αυτή παρά μονάχα εκείνους που φιλοδοξούν να την παρουσιάσουν σαν δική τους. Το άρθρο αυτό προστατεύεται από το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων γι αυτό όποιος επιθυμεί να τo αναδημοσιεύσει πρέπει πρώτα-πρώτα να σημειώσει την πηγή, δηλαδή συγγραφέα, τίτλο βιβλίου και εκδοτικό οίκο. Αυτοί είναι οι δεοντολογικοί όροι της αναδημοσίευσης. Αν πάλι δημοσιευτούν και οι εικόνες, πρέπει να αναφερθεί και ο διαδικτυακός τόπος του blog.

ΠΗΓH: Απόστολος Λυμπερίδης

"ΧΑΛΚΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ"

Εκδόσεις ΕΝΑΛΙΟΣ

Όσον αφορά τις νοθείες και παρεμβολές θα μπορούσε να ρωτήσει κανείς, πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος που φοβάται τόσο πολύ το θεό, να μπορούσε με ψέμα να παραχαράξει την ιστορία; Η απάντηση θα μπορούσε να είναι απλή και σύντομη. Αν σκεφτεί κανείς τα εγκλήματα που διεπράχθησαν στο όνομα του Χριστιανισμού, το ψέμα δεν είναι παρά ένα πλημμέλημα με μικρή βαρύτητα. Για τον αγνό και ρομαντικό χριστιανό, που πραγματικά έχει την αίσθηση ότι προσφέρει, έχω μία απάντηση. Η ψυχολογία που οπλίζει το χέρι να νοθέψει ή να παρεμβάλει ένα κείμενο προέρχεται από μία εσωτερική φωνή που πνίγεται μέσα στην πίστη. Είναι αποτέλεσμα προσφοράς και αφοσίωσης που ο πιστός εξευμενίζοντας το θεό του θεωρεί έτσι ότι προσφέρει θεάρεστο έργο. Φαίνεται να λέει «αποκαθιστώ ό,τι στραβά έχει διατυπωθεί» και όχι «παρεμβάλω όπου μου αρέσει». Διαφορετικά, θα έπρεπε και ο Αλέξανδρος ο Μύνδιος να πλαστογραφηθεί, από κάποιο χριστιανό, χώνοντας ανάμεσα στα θαυμαστά του φαινόμενα και κανένα αστέρι φωτεινό ή έστω μία αναφορά στο Φίλωνα της Αλεξάνδρειας πως τάχατες είχε ακουστά για κάποιον Ιησού. Δε συνέβη όμως τίποτα τέτοιο. Οι πρώτοι χριστιανοί επενέβησαν κυρίως μόνον εκεί που θεώρησαν αναγκαίο να επέμβουν και πάλι, όχι για να διαστρεβλώσουν με δόλο, αλλά για να αποκαταστήσουν την ιστορία έτσι όπως πίστευαν ότι έπρεπε να είχε γραφτεί.(1) Η βαθιά τους πίστη ευθύνεται για την πώρωση αυτή. Είναι μια αυτοϋπερβατική ανάγκη που την επιβάλει η αφοσίωση στο θεό, σαν άμυνα ενάντια στους αντιπάλους που αντιμάχονται τις θέσεις τους. Είναι «μια υπέρβαση του εγώ μέσω μιας κακοτοποθετημένης αφοσίωσης» όπως θα έλεγε και ο Καίσλερ.(2)

Η εκκλησιαστική ιστορία του Ευσέβιου ήταν η πρώτη καταγεγραμμένη ιστορία που γράφτηκε από χέρι χριστιανού για να απαθανατίσει τα πριν από αυτόν γεγονότα που σημάδεψαν την κοσμοϊστορική του εποχή, την εποχή που ο Χριστιανισμός κατέστη επίσημη θρησκεία της μεγάλης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η εποχή του ήταν ορόσημο, όχι μόνο για τα ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν έκτοτε την ανθρωπότητα, αλλά και ορόσημο ιστορικό για το χριστιανισμό. Η ιστορία του χρησιμοποιείται και από αυτούς που δέχονται το χριστιανισμό και από αυτούς που τον καταπολεμούν. Λες και το διαισθάνθηκε αυτό, ότι έτσι θα γινόταν, ο μεγάλος για τους χριστιανούς ιστορικός, συνέλεξε άφθονο υλικό, ακόμα και από διαδόσεις, στηρίζοντας τη γραμμή που καθιέρωσαν οι χριστιανοί απολογητές της εποχής του, αν και αργότερα θα διαφοροποιηθεί και ο ίδιος.(3) Αρχικά οπαδός του Ωριγένη, δε στηρίχθηκε εξ’ ολοκλήρου μόνο σε αυτόν. Κυρίως στηρίχτηκε στον Ιώσηπο γιατί ήξερε ότι η γνώμη ενός ιστορικού του πρώτου αιώνα, που έζησε ακριβώς στον τόπο όπου έζησε και περπάτησε ο Ιησούς είχε μεγαλύτερη βαρύτητα. Για αυτό προσπαθεί να τον χρησιμοποιήσει σαν στήριγμα, κάνοντας συνεχείς αναφορές σε αυτόν. Ο Ευσέβιος επιθυμούσε να στηρίξει τις απόψεις του προκειμένου να αντιμετωπίσει την πολεμική που εμφανίστηκε ανάμεσα σε χριστιανούς και τους θύραθεν φιλοσόφους.

Όμως η ιστορία δε στηρίζεται ούτε θεόπνευστα ούτε με διαδόσεις που μυρίζουν νοθεία και παραχάραξη. Η απολογητική του Ευσέβιου μπορεί να του προσδίδει αίγλη και πειστικότητα έναντι των άλλων απολογητών, όμως αυτό συμβαίνει επειδή το αποτέλεσμα υποτίθεται πως συνάγεται από το ιστορικό γεγονός και όχι από τη θεοπνευστία και την έμπνευση. Όταν όμως το ιστορικό γεγονός στηρίζεται στη διάδοση θεωρώντας ότι, μία συνάντηση του Πέτρου με το Φίλωνα τον Αλεξανδρέα στη Ρώμη δε θα ήταν απίθανη(4) ή η δημοσίευση μεταφρασμένων επιστολών που υποτίθεται ότι ανταλλάχτηκαν μεταξύ του Άβγαρου βασιλιά της Έδεσσας και του Ιησού,(5) χωρίς μια στοιχειώδη έρευνα για τη γνησιότητα των επιστολών και διασταυρώνοντας στοιχεία, αυτό δε λέγεται ιστορία. Αποφεύγοντας και πάλι να αναφερθώ στα φαινόμενα δραματοποίησης της ιστορίας που πηγάζουν από τη μη ορθολογική χρήση των στοιχείων και την υποκειμενική αντίληψη του γράφοντος, πρέπει και πάλι να παραπέμψω τον αναγνώστη σε δοκίμια περί της αντικειμενικής καταγραφής της ιστορίας, προκειμένου να γίνει σαφές πώς πρέπει να χρησιμοποιούμε και να διασταυρώνουμε τα ιστορικά στοιχεία, αποφεύγοντας τα σκουπίδια που διαστρεβλώνουν και παραχαράζουν την ιστορία.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1 Φαινόμενα αισχρής διαστρέβλωσης υπήρξαν και μάλιστα όχι λίγα, όμως αυτό έγινε αργότερα, όταν με απάτες ολκής μόνο μπορούσε κανείς να εκτρέψει το ποτάμι του ψεύδους που ξεχείλιζε από παντού. Τέτοια φαινόμενα που εμφανίζονται ακόμα και στις μέρες μας θα τα συζητήσουμε πιο κάτω σε ειδικό κεφάλαιο.

2 Ο Καίσλερ χρησιμοποίησε το χαρακτηρισμό αυτό για τους πιστούς που στο τυπικό της θυσίας άγγιξαν ακόμα και το έγκλημα, για τη δόξα του Θεού. Βλέπε «Ένα Φάντασμα στη Μηχανή» εκδόσεις Χατζηνικολή σελ.179.

3 Διαφοροποιήθηκε μάλιστα σε μία θέση θεμελιώδη για το χριστιανισμό, της τριαδολογίας, υπερασπίζοντας αρειανικές θέσεις! Η υποκρισία του ιερατείου όμως είχε συμφέρον να κάνει τα στραβά μάτια, προκειμένου να σώσει το έργο του Ευσέβιου, που τόσο πολύ βόλευε, από το να το κάψει, αφορίζοντας και τον ίδιο, όπως έκανε με άλλους αιρετικούς.

4 «Λέγεται ότι επί Κλαύδιου (ο Φίλων) συνομίλησε με τον Πέτρο στη Ρώμη, κηρύττοντας τότε στους εκεί κατοίκους»! «Εκκλησιαστική Ιστορία» Β΄ 47,1. Τέτοιες αυθαίρετες γνώμες, όταν γίνονται ιστορία, οδηγούν σε στρέβλωση όλο το εποικοδόμημα.

5 «Η σχετική με το Θαδαίο διήγηση έχει ως εξής…» γράφει ο περίφημος Ευσέβιος. Στη συνέχεια εκθέτει την επιστολή του Άβγαρου βασιλιά προς τον Ιησού που τον καλεί να πάει στην Έδεσσα να τον θεραπεύσει. Ο Ιησούς με επιστολή απάντηση τον διαβεβαιώνει ότι λόγω της… ανάληψης δεν προλαβαίνει… αλλά μετά από αυτήν, θα του στείλει το Θαδαίο να τον θεραπεύσει! «Εκκλησιαστική Ιστορία» Α΄ 13,1-22.