Η ΑΘΕΪΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΕΤΗ

ΠΡΟΣΟΧΗ
Δεν αποτρέπω κανέναν να δημοσιεύσει την ανάρτηση αυτή παρά μονάχα εκείνους που φιλοδοξούν να την παρουσιάσουν σαν δική τους. Το άρθρο αυτό προστατεύεται από το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων γι αυτό όποιος επιθυμεί να τo αναδημοσιεύσει πρέπει πρώτα-πρώτα να σημειώσει την πηγή, δηλαδή συγγραφέα, τίτλο βιβλίου και εκδοτικό οίκο. Αυτοί είναι οι δεοντολογικοί όροι της αναδημοσίευσης. Αν πάλι δημοσιευτούν και οι εικόνες, πρέπει να αναφερθεί και ο διαδικτυακός τόπος του blog.

ΠΗΓH: Απόστολος Λυμπερίδης

"ΧΑΛΚΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ"

Εκδόσεις ΕΝΑΛΙΟΣ

Για το υπαρκτό ή ανύπαρκτο πρόσωπο του Ιησού, έγραψαν τόσοι πολλοί που κατάντησε τετριμμένο θέμα στο χώρο της φιλολογικής έρευνας του χριστιανισμού. Μετά από τόσα σχόλια, συμπληρώσεις και αναπτύξεις, από την εποχή του Μπάουερ (1) ακόμα, έχω την εντύπωση ότι τίποτα καινούργιο δεν μπορεί κανείς να προσθέσει, παρά μόνον διατυπώνοντάς το με το δικό του ξεχωριστό τρόπο, χωρίς περιστροφές να θεμελιώσει την επιστημονική του άποψη.

Ακριβώς αυτός ο λόγος με αναγκάζει να προσθέσω κι εγώ τη δική μου πινελιά, βάζοντας ένα χρώμα ακόμα πάνω στο φιλολογικό καμβά της ιστορικής έρευνας για την «προσωπικότητα» του Ιησού. Η μελέτη μας άλλωστε το απαιτεί.

Συμβολικά και αλληγορικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι Χριστός πάντα υπήρχε και πάντα θα υπάρχει, σαν προαιώνιο και πανανθρώπινο σύμβολο λυτρωτικής προσδοκίας, που αναλυτικά σχολιάσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Το σύμβολο, σαν αρχέτυπο στη φιλοσοφία του Φίλωνα της Αλεξάνδρειας ήταν το πρότυπο, αυτό που όλοι οι Πλατωνικοί δέχονται σαν ιδέα. Ήταν το γνήσιο και το αυθεντικό.

Στη φιλοσοφία του Πυθαγόρα οι αριθμοί ήταν τα άφθαρτα ιερά και αιώνια σύμβολα, που εκφράζανε την αναλογία, την τάξη και την αρμονία. Ένα σύμβολο μπορεί να είναι ένα σχήμα, μία λέξη, μία χειρονομία, ένα αντικείμενο, μία εικόνα ή έννοια. Όταν λέμε ότι μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις σημαίνει ότι αναλύοντάς την συνθέτουμε με έννοιες το σύνολο των συστατικών μερών της. (2) Κατά τον ίδιο τρόπο στο σύμβολο κωδικοποιούμε ένα σύνολο εννοιών που όχι μόνο διαμορφώνει τη θρησκευτική συνείδηση του πιστού, αλλά μεταβιβάζοντας τα σύμβολα από τον ένα θεό στον άλλο μεταβιβάζουμε παράλληλα και τις έννοιες αυτές. (3) Συνεπώς τα σύμβολα είναι τα μέσα που χρησιμοποιούν οι θρησκευτικές δοξασίες για τη μετανάστευσή τους. Το σύμβολο σαν μέσο λοιπόν εξηγεί με τον καλύτερο τρόπο, φαντάζομαι, όχι μόνο τη διαχρονικότητά του αλλά και τη διαιώνιση των θρησκευτικών δοξασιών ανάμεσα σε διαφορετικές λατρείες, φαινόμενο που στην ιστορία των θρησκειών μας είναι γνωστό σαν συγκριτισμός. Πολλοί ίσως δεν έχουν αντιληφθεί ότι η λέξη Χριστός δεν είναι όνομα ή επίθετο, αλλά ιδιότητα που εκφράζει τον Χρισμένο, αυτόν που έχουμε χρίσει, που αναγνωρίζουμε ή αναγορεύσαμε Σωτήρα. Οι πιστοί των παραδοσιακών αρχαίων θρησκειών, ελεύθεροι και χωρίς καταπίεση και δογματισμό με μεγάλη ευκολία ονόμαζαν κάποιον Σωτήρα. Είτε θεός ήταν αυτός είτε άνθρωπος, προσδοκώντας πάντα στη θεία ευεργεσία του.

Οι δακτυλοσφραγίδες του 1^ου αιώνα που ανακαλύφθηκαν και τα φυλαχτά που απεικονίζουν το Βάκχο Ορφέα Εσταυρωμένο, συμβολίζοντας το θείο πάθος του Θεού πριν τη μεγαλοπρεπή του Ανάσταση, μας παρέχουν την επιβεβαίωση και τις αποδείξεις ότι ο εσταυρωμένος Χριστός κάλλιστα μπορεί να ονομάζεται και Διόνυσος. Είναι ένα σύμβολο που εκφράζει την Αιώνια Ζωή, την Αλήθεια που ποτέ δε γερνά, γιατί κάθε χρόνο Ανανεώνεται. Σαν την ψυχή που δε γνωρίζει ηλικία, ο Βάκχος παραμένει πάντα νέος. Η εσωτερική έννοια κρυμμένη μέσα στο σύμβολο έκρυβε πάντα το αληθινό νόημα!

Τα σύμβολα, σαν δυναμικά στοιχεία, συμβάλλουν στη διαμορφωτική δράση της φαντασίας και συνεπώς στη διαδικασία γέννησης, ανάπτυξης και μεταβολής του μύθου. Μπορεί να μην έχουν υλική υπόσταση, όμως στο μύθο, τόσο ζωντανά σαν παρουσίες κάνουν την εμφάνισή τους που, στον πιστό, φαίνονται σαν να υπάρχουν, όπως ακριβώς ζούμε το όνειρο όταν κοιμόμαστε.

Θρησκευτικοφιλοσοφικά ρεύματα, όπως αυτό του Γνωστικισμού, ενσωμάτωσαν μύθους και φιλοσοφία, αναγάγοντας τα σύμβολα και το συμβολισμό τους σε πρωταγωνιστικά πρόσωπα, όπως ακριβώς εξάγονται οι ήρωες των έργων μέσα από τη φαντασία των δημιουργών τους. Η απρόσωπη ουσία του συμβόλου δημιουργεί ψυχισμό που ταυτίζεται με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του πιστού. Σε αυτό ο πιστός ανακαλύπτει αυτό που ζητά. Ο Σωτήρας, σαν το προαιώνιο σύμβολο ευεργεσίας του ανθρώπου, κάνει ζωντανή την παρουσία του σε όλα τα θρησκευτικά συστήματα, αφού η συμβολική του ουσία παραμένει απρόσωπη και ταυτισμένη με την προσωπική του πεποίθηση και προσδοκία. Αν ο εγκόσμιος ηγεμών που προσαγορεύεται Σωτήρ δεν κατάφερε να ευεργετήσει τον άνθρωπο στο μέτρο που αυτός προσδοκούσε, ο Λυτρωτής της ψυχής μέσα από τη δημιουργική φαντασία του πιστού θα τον σώσει προστατεύοντας τον. Αυτήν την ακλόνητη βεβαιότητα εκφράζει ο Σωτήρας ή ο Λυτρωτής, είτε Διόνυσος ονομαζόταν, είτε Ορφέας, είτε Χριστός. Για τα συμβολικά αυτά πρόσωπα καμιά ιστορική διαβεβαίωση δεν απαιτείται, γιατί εκφράζουν προαιώνια θρησκευτικά «πιστεύω» που σαν έννοιες βρέθηκαν κωδικοποιημένες μέσα στη δυναμική του συμβόλου.

Αλλά και η πίστη τι άραγε είναι; Δεν είναι η ακλόνητη βεβαιότητα που σαν αρχετυπική ιδέα αναδύεται μέσα από την άγνοια, το φόβο και την ελπίδα του πιστού;

Το τρίπτυχο αυτό της μεταφυσικής αναζήτησης γεννά ιδέες μέσα στις οποίες ο μελετητής της θρησκειολογίας, σαν την περιπλανώμενη Ίσιδα, αναζητά μέσα στις τρικυμισμένες θάλασσες των αρχετυπικών συμβόλων. Όταν επιβεβαιωθεί ότι ο Χριστός, σαν σύμβολο, μόνο στο περιτύλιγμα της νέας θρησκείας συμβάλει, μόνο τότε θα επιβεβαιωθεί ότι όλες οι θρησκείες πηγάζουν και διαμορφώνονται από την ίδια πνευματική αναζήτηση. Εκεί βρίσκεται η ουσία όλων των θρησκειών. Μόνο το περιτύλιγμα τις διαφοροποιεί που τα ιερατεία χρησιμοποιούν για τους δικούς τους ιδιοτελείς σκοπούς. Αναγνωρίζοντας τέτοιους «ποιμένες» (αρχηγούς), τα πρόβατα των κοπαδιών αέναα θα καθοδηγούνται στην πλάνη και το ψέμα. Τα πρόβατα αυτά περιορισμένα μέσα στα όρια που τους θέτουν τα δόγματα θα αδιαφορούν πάντα, πεισματικά πολλές φορές, για την ύπαρξη και άλλων λιβαδιών, νιώθοντας ευγνωμοσύνη για το χορτάρι του ψεύδους που κατανάλωσαν. Ποτέ δε θα καταλάβουν το λόγο της ποιμενικής προστασίας!

Αναφερόμενοι στη θρησκεία του χριστιανισμού, τη θρησκεία με τη μεγαλύτερη διάδοση και απήχηση πάνω στον πλανήτη, δυστυχώς παραμερίζοντας τους ιστορικούς συνεχίζει να επιβιώνει, παραχαράζοντας και μυθοποιώντας χωρίς αιδώ, ιστορία δεκαεννιά αιώνων. Ας την απομυθοποιήσουμε, αποκαθιστώντας την στα πραγματικά ιστορικά της πλαίσια. Ξεσχίζοντας στην κυριολεξία το φανταχτερό μυθικό της περίβλημα, θα μας αποκαλυφθεί το πραγματικά ιστορικό της πρόσωπο. Χωρίς το κάλυμμα του μύθου και του δόγματος όλες οι θρησκείες φαίνονται ίδιες! Ο δεισιδαίμων νους έχει πολλές φορεσιές, που ανάλογα με την περίσταση, κάθε εποχή τις αλλάζει.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1) Από τη σύγχρονη ιστορία πρώτος ο Γερμανός φιλόσοφος Μπρούνο Μπάουερ (1809-1882) διατύπωσε την άποψη της μη ιστορικής προσωπικότητας του Ιησού, ξεσηκώνοντας θύελλα διαμαρτυριών στους κληρικούς κύκλους και ψυχολογικό πόλεμο εναντίον του, από τους συντηρητικούς διώκτες του.

(2) Αν στη λέξη «σύμβολο» αποδίδουμε την έννοια ενός συνόλου ιδεών αντιλαμβάνομαι γιατί η αρχαία ελληνική γλώσσα, τόσο πλούσια σε ιδέες και συμβολισμούς, δάνεισε τη λέξη σε όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου. (symbol, symbole, simbolo, symbol).

(3) Η Σελήνη σαν, σύμβολο, δείχνει τη διαχρονικότητά της σχεδόν σε όλες τις παραδοσιακές θρησκείες, φτάνοντας μέχρι τον Ισλαμισμό (Ημισέληνος)! «Η μεταβίβαση των συμβόλων από τον ένα θεό στον άλλο είναι συνηθισμένο φαινόμενο στην ιστορία των θρησκειών» γράφει ο γνωστός καθηγητής της ιστορίας των θρησκειών Μιρσέα Ελιάντε «…το σύμβολο δεν είναι σημαντικό μόνο γιατί παρατείνει μία ιεροφάνεια ή την υποκαθιστά αλλά κυρίως γιατί μπορεί να συνεχίσει τη διαδικασία της ιεροφανοποίησης» («Πραγματεία πάνω στην ιστορία των θρησκειών» εκδόσεις Ι. Χατζηνικολή μετάφραση Έλση Τσούτη σελ. 414).