16 Φεβ 2012

Παραψυχολογία: η «επιστήμη» των ιδεαλιστών


Ανάμεσα στο «Άγνωστο» και το «Ανεξήγητο» υπάρχει τεράστια διαφορά. Άγνωστο είναι αυτό που ακόμα δεν έχει γνωσθεί. Ανεξήγητο είναι αυτό που μάλλον δεν θα εξηγηθεί ποτέ. Είναι ακατανόητο και δεν μπορεί να εξηγηθεί είτε γιατί δεν μπορεί να αποδειχτεί ή να διαψευστεί, είτε επειδή σαν παράλογο στερείται κάθε λογικής εξήγησης.
Αν σας ρωτήσω «μπορούμε να γνωρίσουμε τον κόσμο μας ή όχι;» σίγουρα δεν θα δώσετε όλοι την ίδια απάντηση.
Ο κλάδος της φιλοσοφίας που ερευνά το πρόβλημα αυτό λέγεται γνωσιοθεωρία.
Αν μπορούμε να γνωρίσουμε τον κόσμο μας τότε μπορούμε και να τον αλλάξουμε. Αν όχι, τότε είμαστε καταδικασμένοι στην άγνοια και στον αγνωστικισμό μας.
Πριν όμως, πρέπει να μάθουμε τι είναι η «γνώση». Απλά πράγματα, αλλά, να, που δεν τα ξέρουμε όλοι και παρόλα αυτά κομπορρημονούμε!
Γνώση είναι το αποτέλεσμα της νοητικής διαδικασίας όπου η πραγματικότητα αντανακλάται στη συνείδησή μας. Έτσι η νόησή μας συνεχώς κινείται από την άγνοια προς τη γνώση. Από το απλό και την επιφάνεια όλο και βαθύτερα προς το ουσιαστικό, το γενικό και το πολύπλευρο.
Προσωπικά δεν πιστεύω στο «ανεξήγητο». Πιστεύω ότι τα φαινόμενα εκείνα τα οποία βαφτίζουμε «ανεξήγητα» υπάρχουν παράμετροι που δεν συνυπολογίστηκαν. Αγνοήθηκαν εσκεμμένα ή μη. Αν πραγματικά πρόκειται για φυσικά φαινόμενα, αργά ή γρήγορα θα εξηγηθούν. Η γνώση άλλωστε δεν έρχεται ακαριαία και πολύ περισσότερο δεν είναι ποτέ απόλυτη.
Η γνώση είναι σχετική και ιστορικά καθορισμένη. Αυτό είναι το μόνο βέβαιο.
Συνεπώς όταν λέμε x*3330=666 αναφερόμαστε σε έναν άγνωστο x που είναι θέμα χρόνου να γνωσθεί (μέχρι να εκτελέσουμε μια διαίρεση)! Όμως όταν λέω ότι το «φάντασμα» είναι η «προβολή του ασυνείδητου» τότε μπορώ να το ψάξω. Όμως όταν λέω ότι είναι το «υλοποιημένο πνεύμα» τότε στην καλύτερη περίπτωση είμαι αφελής και στην χειρότερη βλάκας!

Εύκολα δεχόμαστε τον ταχυδακτυλουργό να βγάζει κουνέλια από το καπέλο του. Το συγκεκριμένο τρικ είναι τόσο διαδεδομένο μεταξύ των ταχυδακτυλουργών που συχνά το βλέπουμε στο ρεπερτόριο τους. Για έναν ταχυδακτυλουργό πρέπει να είναι ρουτίνα το νούμερο αυτό, όμως για μας που σαν θεατές βρισκόμαστε εκεί για να διασκεδάσουμε, βρισκόμαστε απέναντι σε κάτι που ναι μεν αδυνατούμε να εξηγήσουμε αν και είμαστε σίγουροι ότι πρόκειται για απάτη. Απλά αδιαφορούμε.
Αυτό το «ανεξήγητο» είναι τελείως διαφορετικό από το περπάτημα του Ιησού στα κύματα που ο πιστός το θεωρεί, αν και ανεξήγητο, δυνατό, όπως για παράδειγμα την κίνηση της βάρκας από απόσταση, όταν αγνοείται παντελώς η δυνατότητα να κατανοήσουμε τον τηλεχειρισμό και γενικά την ηλεκτρονική.
Όμως στην πρώτη περίπτωση με τα κουνέλια και το καπέλο αυθόρμητα το βαφτίζουμε τρικ (απάτη) και αδιαφορούμε για την τεχνική. Στη δεύτερη, αν είμαστε πιστοί, το αποδίδουμε στην υπερφυσική δύναμη του Ιησού και γι αυτό, όχι μόνο αδιαφορούμε για την εκπόρευση της Δύναμης, αλλά είμαστε πρόθυμοι να αντισταθούμε ακόμα και στην παραμικρή αντίδραση. Στην τρίτη περίπτωση απλά επαναπαυόμαστε ότι οι φυσικοί νόμοι ευθύνονται για την συμπεριφορά της βάρκας και ο επιστήμονας που επινόησε το μηχάνημα του τηλεχειρισμού δεν είναι ούτε απατεώνας, όπως στην πρώτη περίπτωση, ούτε θεός όπως στη δεύτερη!
Συμπέρασμα: στην πρώτη περίπτωση αδιαφορούμε, στη δεύτερη επιβάλλεται να πιστέψουμε και στην τρίτη αν επιθυμούμε μπορούμε να μάθουμε.
Τρεις καταστάσεις λοιπόν χαρακτηρίζουν τις τρεις αυτές περιπτώσεις.
Α) αδιαφορία
Β) πίστη
Γ) γνώση (έρευνα).
Δεδομένου ότι στην Παραψυχολογία ερχόμαστε αντιμέτωποι από τον ανορθολογισμό μέχρι το μακρύ και το κοντό του κάθε αδαή, θα μπορούσαμε να κατατάξουμε όλους αυτούς τους υποψιασμένους «ερευνητές του αγνώστου» στην πρώτη ή στην δεύτερη περίπτωση, εκτός εκείνων φυσικά (τρίτη περίπτωση) που επιθυμούν να ξεδιαλύνουν το μυστήριο, ψάχνοντας επιστημονικά προκειμένου να το επιβεβαιώσουν ή να το διαψεύσουν.

Όμως στις δυο πρώτες περιπτώσεις, κάποιοι χωρίς να ψάξουν αδιαφορούν ή πιστεύουν σε ό,τι τους σερβίρουν επιτήδειοι «ερευνητές», που συχνά χρησιμοποιούν «μηχανήματα» για να εντυπωσιάζουν τον αδαή. Αυτοί που τα κατασκευάζουν μάλλον είναι οι κατεργάρηδες και θύματα οι «ερευνητές» που αδιαφορούν τι ακριβώς ανιχνεύουν και πώς το ανιχνεύουν.
Ακόμα κι όταν ένας επιστήμονας - ερευνητής, μην σας κάνει καθόλου εντύπωση, αγνοεί βασικές έννοιες της φιλοσοφίας, θα εξηγήσει τα πειράματά του λανθασμένα, γιατί από την μια αγνοεί παραμέτρους που δεν έλαβε υπ’ όψιν στο πείραμα κι απ’ την άλλη συνήθως ο «φιλοσοφικός» του στοχασμός τον οδηγεί σε λανθασμένους ατραπούς.
Αγνοώντας την διαλεκτική, αυτοί οι «ερευνητές» αδυνατούν να φιλοσοφήσουν για τη φύση. Στηρίζονται στην Καρτεσιανή λογική όπου τα πάντα μπορούν να απομονωθούν και να αναλυθούν όπως ακριβώς ένα εξάρτημα σε μια μηχανή. Γι αυτούς ο άνθρωπος είναι μία μηχανή. Το ίδιο και το Σύμπαν. Αδιαφορούν για τις αλληλεπιδράσεις των επιπέδων ύπαρξης και συνήθως αναγάγουν την συμπεριφορά τους στο μηχανιστικό πλαίσιο αντίληψης. Αδυνατούν να κατανοήσουν ότι ο μηχανιστικός υλισμός ξεπεράσθηκε ενώ η σχετικότητα και η κβαντομηχανική έθεσαν προβλήματα που μόνον διαλεκτικά καταφέραμε να ξεπεράσουμε (βλέπε «Επαναστάτες του γλυκού νερού οι Κβαντοπληγμένοι της Μοντέρνας Φυσικής»).

Πρέπει να έχετε αντιληφθεί φαντάζομαι ότι αναφέρομαι στους κανονικούς παραψυχολόγους, που είναι επιστήμονες κι όχι τους μαϊμού που κατακλύζουν την αγορά στην εποχή μας και μας πισωγυρίζουν στον Μεσαίωνα.
Αστρολόγοι, μέντιουμ, καφετζούδες, μελλοντολόγοι και άλλα επαγγέλματα κατεργαραίων, για την εκδούλευση του βλάκα, δεν σχετίζονται με το άρθρο αυτό. Αλλού απευθύνομαι.
Η ύπαρξη των απατεώνων αυτών δεν βαρύνει μόνο αυτόν που εξαπατά συνανθρώπους του, ούτε τον βλάκα που τους χρυσοπληρώνει. Κυρίως βαρύνει το Σύστημα και την κοινωνία που τον υποθάλπει. Βαρύνει το κράτος και τις κυβερνήσεις που επιτρέπουν την αγορά της αγυρτείας, χωρίς να νοιάζονται που μια ομάδα περισπούδαστων αγυρτών λυμαίνονται την αφέλεια του συμπολίτη μας!
Όμως, πολύ ασχολήθηκα με δαύτους, βγαίνοντας από το θέμα της ανάρτησης.  Περαιτέρω, πιστέψτε με, απαξιώ!
 
Η Παραψυχολογία, λοιπόν, συχνά χρησιμοποίησε τη μοντέρνα φυσική για να στηρίξει την E.S.P. (παρ’ αίσθηση αντίληψη – Extra Sensory Perception) όμως με την Καρτεσιανή λογική του 17ου αιώνα. Το μηχανιστικό υλιστικό σύστημα αδυνατεί να εξηγήσει τις αλληλεπιδράσεις του υποκβαντικού επιπέδου δίνοντας εσφαλμένες εξηγήσεις βγάζοντας συχνά αλλόκοτα συμπεράσματα και εξωτικές θεωρίες που προκαλούν σύγχυση και διαστροφή της πραγματικότητας.
Οι επιστήμονες, όταν απομακρύνονται από τον φυσικό τους χώρο, το στενό επιστημονικό χώρο της ειδικότητάς τους, προσπαθώντας να προσδιορίσουν το φαινόμενο φιλοσοφικά για να στηρίξουν τις απόψεις τους, μη γνωρίζοντας βασικές φιλοσοφικές έννοιες, οδηγούνται με την ξεροκεφαλιά τους εκτός πραγματικότητας.
Μετά από εκατό χρόνια ερευνών του Bechterev, συνεργάτη του Pavlov, η «βιολογική ακτινοβολία» έμεινε μονάχα μια εικασία  Το ίδιο και οι έρευνες του Vassiliev μαθητή του Bechterev για την τηλεπάθεια που όχι μόνο την προκατάληψή του απέδειξε αλλά με τον καλύτερο τρόπο έδειξε πώς μπορεί κάποιος μαζί με τα λεφτά του να σπαταλήσει και το χρόνο του!
Από την άλλη μεριά του Ατλαντικού, ο βοτανολόγος J.B. Rhine δεν σπατάλησε μόνο το χρόνο του στις έρευνες αλλά κυρίως χρήμα χωρίς να προσφέρει τίποτα σημαντικό. Ατέλειωτες έρευνες με τις καρτέλες zener το μόνο που απέδειξαν ήταν ότι πολλά από τα «μυστηριώδη» θαύματα της παραψυχολογίας είναι σύμφωνα με όσα προέβλεπε η στατιστική και ο νόμος των πιθανοτήτων. Και εδώ, άνθρακας η τηλεπάθεια, όπως η τηλεκίνηση και η τηλεμεταφορά που θυμίζει Star Trek και σενάρια Επιστημονικής Φαντασίας!
Από την μεριά των…mentalists ο Γιούρι Γκέλερ κατάφερε για δεκάδες χρόνια να κοροϊδεύει τους ερευνητές όπως ο ταχυδακτυλουργός τον θεατή.

Έκτοτε πολλοί ασχολήθηκαν με την παραψυχολογία. Ονόματα μεγάλα, φυσικοί, Τεχνολόγοι, Ψυχολόγοι και τα Ερευνητικά Κέντρα άρχισαν να εμφανίζονται ακόμα και μέσα στα πανεπιστήμια. Τεράστια ποσά δαπανήθηκαν, ιδιαίτερα την περίοδο του Ψυχρού πολέμου ανάμεσα στην ΕΣΣΔ και τις ΗΠΑ. Δεν κατέληξαν πουθενά και το μόνο που έμεινε ήταν ότι οι δαπάνες για την έρευνα των νέων ψυχικών όπλων μπορούσαν να δικαιολογήσουν εύκολα υπέρογκα ποσά. Οι κυβερνήσεις δεν τσιγκουνεύονται να χαλάσουν δισεκατομμύρια και οι πολιτικοί δεν ντρέπονται να προσλαμβάνουν ψυχοθεραπευτές και αστρολόγους για να ικανοποιούν την αφελή κοσμοαντίληψη και κουτοπονηριά τους! Στο θέμα της έρευνας πάντα δικαιολογούνται δαπάνες και ας μην ξεχνάμε, τα κονδύλια αυτά, όπως και τα αποτελέσματα των ερευνών, είναι πάντα μυστικά και απρόσιτα από τους πολλούς. Αυτοί που πληρώνουν δεν πρόκειται να μάθουν ποτέ πώς χάθηκαν τα λεφτά ή τι στόχους εξυπηρετούσαν.
Όμως, η Μοντέρνα Φυσική πυροδότησε νέες φιλοσοφικές αντιλήψεις από τις οποίες γαντζώθηκαν οι φιλόδοξοι ερευνητές. Όροι που παραπέμπουν σε κύρος και σε αυθεντίες όπως η «κβαντική διεργασία», αιτιοκρατικά παράδοξα και η ανάπτυξη εξωτικών θεωριών, όπως αόρατα πνεύματα, εξΰλωση, αστρικά ταξίδια ή συνείδηση σαν ουσία που κυριαρχεί επί της ύλης και όλα εκείνα που με το μυστήριό τους γοήτευαν τον μελετητή δικαιολογούν νέα και φιλόδοξα πειράματα. Οι φυσικοί μπορούσαν να παρατείνουν τα προγράμματα και να συντηρούν τα ερευνητικά τους κέντρα. Οι κυβερνήσεις δεν φαίνονταν να πτοούνται με τις δαπάνες αυτές. Μέσα στο αλισβερίσι αυτό πολλοί επιστήμονες βρήκαν την ευκαιρία να προβάλλουν τις προσωπικές τους προκαταλήψεις. Όπως κάθε φιλόσοφος αντιμετωπίζει τον κόσμο κάτω από την δική του σκοπιά έτσι και οι λογής λογής ερευνητές της παραψυχολογίας αντιμετώπισαν τα πειράματα και τα συμπεράσματα των αποτελεσμάτων τους με τρόπο που μόνο τον εγωισμό εξυπηρετούσαν και την φιλοδοξία τους. Άλλοτε είχαν ιδιοτελή κριτήρια, άλλοτε εξυπηρετούσαν απλά την θρησκευτική τους κοσμοαντίληψη και τον φιλοσοφικό τους στοχασμό και άλλοτε οι δαπάνες γίνονταν για τελείως άσχετα πράγματα με την παραψυχολογία.

Εδώ που τα λέμε, το Σύστημα, πάντα επιβραβεύει αυτούς που το συντηρούν!
Όπως λέει κι ο Μπιτσάκης «οι ιδιομορφίες της κβαντικής μηχανικής και της μικροφυσικής γενικότερα, ενίσχυσαν τις τάσεις του αγνωστικισμού και του συμβατισμού… Η κρίση των σύγχρονων κοινωνιών δεν είναι μόνον οικονομική. Είναι ταυτόχρονα και ιδεολογική. Η ιδεαλιστική παράδοση τα ακανθώδη επιστημολογικά προβλήματα που έθεσε η επιστήμη του 20ου αιώνα, η καταστροφή των κοινωνικών σχέσεων, ο γενικευμένος ανταγωνισμός και η μοναξιά, εκτρέφουν την απαισιοδοξία και ωθούν στην αναζήτηση κάποιου καταφυγίου: της θρησκείας, του μυστικισμού, της γοητείας του ιδεαλισμού. Η εποχή μας εποχή κατεδαφίσεων και παρακμής, δεν ευνοεί τον νηφάλιο υλιστικό λόγο» («Το Αειθαλές Δέντρο της Γνώσης» σελ. 163-4 εκδόσεις Άγρα).
Έτσι επιστήμονες σαν τον James Jeans, τον John Von Neumann, τον B. DEspagnat, τον B. D. Josephson, τον Frijof Capra και άλλους προώθησαν άκρως αντιεπιστημονικές και ιδεαλιστικές θεωρίες. Είναι λυπηρό επιστήμονες επιπέδου όπως οι πιο πάνω να διατυπώνουν με τόση ευκολία αντιυλιστικές και αντιαιτιοκρατικές ερμηνείες ή να διατυπώνουν ιδεαλιστικές δοξασίες ανακατεύοντας τη φυσική με το θρησκευτικό τους κοσμοείδωλο.
Ο James Jeans (1877-1946) διάσημος φυσικός και αστρονόμος, για παράδειγμα, δεν δίστασε να συσχετίσει την ενέργεια και το κύμα με το Πνεύμα, ανακαλύπτοντας τον Δημιουργό του Σύμπαντος και τον Θεό και ο John Von Neumann (1903-1957) μαθηματικός και θεωρητικός της φυσικής να διατυπώνει την αρχή του «ψυχοσωματικού παραλληλισμού» και ο B. DEspagnat (1921-) την έννοια της διυποκειμενικότητας όπου… οι συνειδήσεις ανάγουν συλλογικά τις κυματοδέσμες στον παρατηρητή, προσπαθώντας στηριγμένοι στην κβαντομηχανική να αναλύσουν την υποκειμενική αντίληψη. Αν ζούσε ο Berkeley θα τους είχε κάνει εικόνισμα!
Ο B. D. Josephson (1940-) βραβευμένος και με Νόμπελ στη Φυσική (διασταύρωση υπεραγωγών Josephson) διατύπωσε θεωρίες ενοποίησης του νου με την ύλη. Λάτρης των ανατολικών θρησκειών ο Josephson, σαν τον γνωστό μας  Frijof Capra, πιστεύει ότι ο άνθρωπος έχει εκτός από το φυσικό του σώμα και άλλα αιθερικά και αστρικά σώματα (ενεργειακά σώματα όπως είναι η αύρα) που βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ύπαρξης, σαν αυτά που υποτίθεται φωτογράφισε ο Kirlian με την ομώνυμη μηχανή του!

Πραγματικά βρισκόμαστε σε μία οξύμωρη λογική και σε ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο όπου μετά από τον δαιδαλώδη και κοπιαστικό αγώνα της γνώσης και της επιστήμης να κατακτήσει το βάθρο που της αξίζει, να παραχωρεί τη θέση της σε εκείνους που την καταβαράθρωσαν φυλακίζοντάς την στο μακροχρόνιο Μεσαιωνικό σκοταδισμό.  Είναι ντροπή να ακρωτηριάζουμε τον ορθολογισμό μας και να υποθηκεύουμε την Φυσική στη μεταφυσική των σκοταδιστικών χρόνων. Η γοητεία του αγνώστου και η ψευτοποίηση του μυστικισμού δεν υποστασιωποιούν μόνο την ανθρώπινη συνείδηση αλλά την γελοιοποιούν με αυθαιρεσίες που μας πισωγυρίζουν στην εποχή των μαγισσών όπου η μαγεία και η μαντεία αλλοτριώνουν την συνείδησή μας δαιμονοποιώντας το κάθε τι. Αν δεν θέλουμε να επιστρέψουμε στο Μεσαίωνα εξουσιοδοτώντας την «Ιδέα» να ελέγχει τον νου μας, πρέπει να αντιδράσουμε. Να αντιδράσουμε στις αυθαιρεσίες της φιλοσοφίας, της φυσικής, της λογικής, ξεσκαρτάροντάς τες από τον ιδεαλισμό που απεγνωσμένα από το Μεσαίωνα κι ακόμα πιο πριν βρίσκεται γαντζωμένος στο νου πιστών και αδαών.

Στην επόμενη ανάρτηση (3/3/2012) ελάτε να σας ξεναγήσω στο δικό μου εργαστήριο παραψυχολογίας, όπου θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε από πρώτο χέρι κάποια από εκείνα τα μηχανήματα που, σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, κάποιοι προσπαθούν με πειράματα να μας σαγηνέψουν και να μας πείσουν τάχα πως ανακάλυψαν ότι «ο Θεός δεν πέθανε», ότι είναι εδώ και μυστικά μας ελέγχει ακόμα!

Τα βιβλία μου

Τα βιβλία μου
ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (2014 σελ. 306) Εκδόσεις ΕΝΑΛΙΟΣ

Τα βιβλία μου

Τα βιβλία μου
ΧΑΛΚΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ (2010 δοκίμιο 608 σελίδες) Εκδόσεις ΕΝΑΛΙΟΣ

Τα βιβλία μου

Τα βιβλία μου
Η ΚΤΗΝΩΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΟΤΗΤΑΣ (1998 μυθιστόρημα 348 σελίδες) Εξαντλημένο. Λίγα κομμάτια μόνο στο βιβλιοπωλείο "Βιβλιοχαμός" Μαυροκορδάτου 7 Αθήνα σε προσιτή τιμή. Τηλέφωνο 2103824629

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ

1. Οι θρησκείες, το είπαμε πολλές φορές, δεν ενώνουν τους ανθρώπους. Τους χωρίζουν.

Λαίλαπα για την ανθρωπότητα οι θρησκείες, δηλητηριάζουν τη ζωή!

Όπως έλεγε και ο Βολτέρος «Εκείνοι που μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις σε ανοησίες, μπορούν να σε κάνουν να διαπράξεις και εγκλήματα»!

2. Διαβάστε στο άλλο blog Τετραφάρμακος, το επίκαιρο άρθρο Υπάρχει ζωή πριν το θάνατο;


3. Στο έτερο blog «Ας φιλοσοφήσουμε για τη φιλία» αναρτήθηκε νέο θέμα «Για τη φιλία και τη ζωή σύμφωνα με τον Επίκουρο»

4. Πρόσκληση για δράση: αιτήσεις κατάργησης προσευχής και θρησκευτικών συμβόλων στα σχολεία

5. Να και μια είδηση που ενδιαφέρει: Παιδική κατασκήνωση για...άθεους

Επιτέλους υπάρχει επίθεση στην οπισθοδρόμηση!

6. Αντικαταστήστε άχρηστες θρησκευτικές γιορτές με ουσιαστικές γιορτές που εξυψώνουν τον άνθρωπο και την αλήθεια!

Απολαύστε το Children of Evolution και την «Ημέρα της Εξέλιξης» σαν μια πιθανή γιορτή που δεν θα αργήσει να γιορταστεί απ’ όλους μας!

7. Επίσης μην ξεχάσετε κι αυτό: Is This The Real Thing


Σχολιάστε το blog στο σύνολό του

Σχολιάστε το blog στο σύνολό του
Κάντε κριτική, πέστε τη γνώμη σας. Πείτε τη γνώμη σας άφοβα, ελεύθερα, ξάστερα!
Λόγω μεγάλου αριθμού σχολιαστών, παρακαλώ στο τέλος των σχολίων επιλέξτε Νεώτερο ή πατήστε εδώ.





Χριστιανικοί Βανδαλισμοί

Δείτε το λογοκριμένο κομμάτι της ταινίας του Κώστα Γαβρά για τους βανδαλισμούς των Χριστιανών επί της Ζωοφόρου του Παρθενώνα ΕΔΩ.

Ντοκιμαντέρ του Bill Maher Religulous 1 έως 11 με ελληνικούς υπότιτλους

Δείτε το Ντοκιμαντέρ του Bill Maher με ελληνικούς υπότιτλους. Αν δεν εμφανίζονται υπότιτλοι, πατάτε το άσπρο τρίγωνο κάτω δεξιά ενώ παίζει το video και στην στήλη που εμφανίζεται ενεργοποιείτε τους υπότιτλους πατώντας το κουμπί CC. Καλή διασκέδαση. Religulous 1 Religulous 2 Religulous 3 Religulous 4 Religulous 5 Religulous 6 Religulous 7 Religulous 8 Religulous 9 Religulous 10 Religulous 11 …και μια μικρή συνέντευξη του Richard Dawkins στον Bill Maher για όλα

Η ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ - Richard Dawkins

Παρακολουθήστε τις βλαβερές συνέπειες της θρησκείας μέσα από πέντε μικρά video του Richard Dawkins (μέσω paratiritis7's Channel) Αν δεν εμφανίζονται οι ελληνικοί υπότιτλοι ενεργοποιήστε τους με το κουμπί στη δεξιά κάτω πλευρά της οθόνης. Η ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ video: 1-5